Ruimte en tijd - Geschied- en heemkundige kring Pepijn@Landen

Geschied- en Heemkundige Kring Pepijn@Landen
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Ruimte en tijd

Over Landen > Deelgemeenten > Attenhoven
Geografie

Volgens dr. Paul Kempeneers heeft Attenhoven een Germaanse en Romaanse vorm:
1139: Ottonis curtem
1213: Octancurt
1262: in valle de Attenhoven.
De dorpsnaam komt uit het Germaans Ottan hofun resp. Romaans Otton curtis en betekent 'boerderij van Otto'.

Voor de fusie met Neerlanden in 1971 grensde het dorp, in wijzerzin, aan Velm en Gingelom, aan Landen in het zuiden en het westen. Aan de westzijde grensde Attenhoven aan Rumsdorp en Neerlanden. Aan de noordkant lag Halle-Booienhoven. Door de wet op de grensscheiding van 1 juni 1830 tussen Halle-Booienhoven (Provincie Zuid-Brabant) en Attenhoven-Neerlanden (provincie Luik), stond Halle-Booienhoven 16 percelen af aan Attenhoven en twee aan Neerlanden. Halle-Booienhoven verkreeg een lange strook weiland (de Boucht), afkomstig van Neerlanden.

De deelgemeente Attenhoven heeft een oppervlakte van 534 ha. en telde in 1970 voor de fusie met Neerlanden 1.862 inwoners, na deze fusie 2.224 inwoners. Voor de grote fusie met Landen op 1 januari 1977 daalde het aantal inwoners tot 2.105. 










Geschiedenis

Op de plaats Heyde werd in 1884 de Romeinse Villa de la Bruyère opgegraven.
In de Middeleeuwen behoorde Attenhoven deels tot het prinsbisdom Luik, deels tot het hertogdom Brabant. Hierdoor had het dorp als het ware de status van vrij dorp (vrijheerlijkheid of vrijeheerlijchijt). Vanaf 1116 had de adelijke familie van Jauche de voogdij over de kerkelijke goederen. De kerk was een van de 'quinte capellen', afhangende van Sint-Gertrudis (Sinte Gitter) Landen. Bij het oprichten van nieuwe bisdommen in 1559 werd Attenhoven toegewezen aan het aartsbisdom Mechelen. Brabant had zijn gronden aan de kant van Rumsdorp en Neerlanden. Daar ergens zou het landgoed van Jonker Jan, vazal van Brabant, wellicht op de Castel (waterburcht?) hebben gelegen. Jonker Jan van Attenhoven leefde in de 15de eeuw.
In 1740 ressorteerde Attenhoven onder de Oostenrijkse Nederlanden (Brabant), in 1780 terug onder Luik (Tractaat van Fontainebleau).
Voor de rechtspraak maakte Attenhoven samen met Bevingen en Nieuwerkerken als heerlijkheid deel uit van het prinsbisdom Luik en behoorde tot het domein van het Luikse Sint-Lambertuskapittel.

Vrijheerlijkheid Attenhoven (Ferrariskaart ca. 1777).

In de Franse tijd, van 1796 tot 1815, verhuisde Attenhoven naar het departement van de Ourthe (kanton Landen).
Van 1815 tot 1962 behoorde Attenhoven tot de provincie Luik.
Op 8 november 1962 werd de gemeente naar de provincie Brabant overgeheveld.
Op 17 juli 1970 werd Attenhoven met Neerlanden tot één gemeente samengevoegd. Deze gemeente ging vanaf 1 januari 1977 in de gemeente Landen op. Sinds de splitsing van de provincie Brabant op 1 januari 1995 behoort Landen tot Vlaams-Brabant.




Straatnamen

DORPSstraat

Frans GOEMANSlaan
Frans Goemans was burgemeester van Attenhoven van 1741 tot 1755. Woonde in de hoeve Vranken, Dorpsstraat 32.

JONKER JANlaan
Jan van Attenhoven leefde in de 15de eeuw. Volgens de legende was hij de bewoner van een kasteel (waterburcht) op de Castel.

KAASstraat
Sinds 1977. Kaas verwijst naar het zuivelproduct, niet naar een persoonsnaam. In Attenhoven was wel in 1418 een Jan Kesen of Kasen bekend, maar deze naam gaat terug op Casin, een vleivorm van de heiligennaam Nicasius. In de Latijnse vertaling 'platea casei' is casei de genitief van caseus 'kaas', niet te verwarren met kassei. (P. Kempeneers, Attenhoven 2013).

KALISGROENstraat
Vervangt vroegere Houtemstraat sinds 1977, zo genoemd naar de Cauberchsgroeve, vervormd tot Kalisgroen.

KAPELstraat

KASTELstraat

LINDEstraat

MASTELLENstraat
De vroegere naam voor de Kruisstraat. Mastel komt van het volkslatijn mixtellum of 'gemengd', een hardgebakken koekje van tarwe en rogge. In de volkstraditie van Attenhoven zijn mastellen koekjes van tarwebloem met anijs. Hier zou een speciaal winkeltje gestaan hebben.

MOLENHOEVEstraat
NIEUWstraat

PLASstraat

SINT-PETRUSstraat
Is de vroegere Kerkstraat die in 1977 Sint-Peterusstraat, in 1998 de Sint-Petrusstraat wordt.

AUGUST ROBIJNSstraat
August Robijns was burgemeester van Attenhoven van 1852 tot 1873.

TOEKOMSTstraat
1977. Deze zijstraat van de Witbornstraat staat in verbinding met de Karel de Grotelaan in Landen.

TRULstraat

VELMSE WEG

WITBORNstraat
Aan de 'witte bron' lag in de 13de eeuw de leprozerij.

Bouwkundig Erfgoed

Sint-Pietersbandenkerk
De driebeukige parochiekerk Sint-Pietersbanden is het resultaat van verschillende bouwfasen. Het 17de eeuwse koor werd in 1723 vergroot met een sacristie, zijkapellen en kruisbeuk. In 1772 werd de kerk verlengd met de middenbeuk. In 1890 werden de toren, het portaal en de zijbeuken aangebouwd. Met uitzondering van het koor, dat in tuffeau de Lincent werd gebouwd, is het bedehuis opgetrokken in baksteen.

Hoeve Vranken (Dorpsstraat 32)
Boven de ingang van de hoeve Vranken troont het wapenschild van de familie 'Goemans', vroegere eigenaar en scout van de vrijheerlijkheid Attenhoven. In het midden van 18de eeuw vergaderde de gemeenteraad in deze hofstede.



Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu